Рубрика: Գրականություն

Դեպի Արմավիր

Երեւանից 48 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Հայաստանի համեմատաբար երիտասարդ քաղաքներից մեկը՝ Արմավիրը: Հոկտեմբերյանի շրջանի նախկին կենտրոնը 1995-ին է ստացել քաղաքի կարգավիճակ ու դարձել Արմավիրի մարզկենտրոնը:

Քաղաքը նախկինում ունեցել է Սարդարաբատ, Սարդարապատ, Հոկտեմբերյան անվանումները։ Սարդարապատը Հոկտեմբերյան է վերանվանվել 1935-ին ի պատիվ Հոկտեմբերյան Մեծ Հեղափոխության, իսկ 1990 թ-ից վերանվանվել է Արմավիր։

Երեւանի խաների կողմից այստեղ կառուցել է Սարդարապատ բերդը, որը հանդիսացել է Երեւանի խանության Սարդարապատի մահալի գլխավոր ամրոց- կենտրոնը՝ Երեւանից հետո լինելով երկրորդ ամուր բերդը։ Արեւելյան Հայաստանը պարսկական լծից ազատագրվելուց հետո՝ 1827-ին, ռուսական զորքերը գրավել են այն, ինչից հետո բերդը վերացվել է։

Մինչեւ Արեւելյան Հայաստանի՝ Պարսկական տիրապետությունից դուրս գալը, մարզի տարածքում բնակվել են մեծ քանակությամբ թուրքեր եւ պարսիկներ, որոնք 1827 թ-ին հեռացել են այստեղից։ 1828-1829 թթ. տարածքը վերաբնակեցվել է Արեւմտյան Հայաստանից եւ Պարսկահայաստանից գաղթած բնակիչներով։

Ո՞ւր գնալ Արմավիրում

Արմավիրի այցելուների համար նորություն չէ Սարդարապատ հուշահամալիրն իր թանգարանով՝ նվիրված 1918թ. մայիսի 22-28-ին Սարդարապատում թուրք զավթիչների դեմ մղված պատմական հերոսամարտին: 

Արմավիրցիները, սակայն, վստահեցնում են, որ քաղաքում այլ հետաքրքրիր վայրեր եւս կան: Զբոսաշրջիկներին այստեղ խորհուրդ են տալիս լինել քաղաքի կենտրոնական զբոսայգում, որտեղ, ինչպես տեղաբնակներն են ասում, թթվածնի մեծ պաշար կստանան: Այգու մոտ է գտնվում 2014-ին բացված Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցին: Հարակից տարածքում շատ են սրճարանները: Քաղաքի կենտրոնական հատվածում է գտնվում մշակույթի տունը, որտեղ ժամանակ առ ժամանակ ներկայացումներ ու  համերգներ են կազմակերպվում:

Սակայն, ամենահետաքրքիր վայրերից մեկի մասին չգիտեն անգամ շատ տեղաբնակներ: Արմավիրի հենց կենտրրոնում՝ նախկին ստադիոնի մոտ է գտնվում կենդանաբուսաբանական այգին:

Այգու այցելուներին «դիմավորում են» սիրամարգերը, փասիանները, տարբեր տեսակի ու գույների թռչունները, կապիկները, արջերը, առյուծները: Կենդանիների հետ շփվելուց բացի՝ այցելուները կարող են վայելել իրենց հանգիստը մի քանի հարյուր հեկտար կանաչ տարածքում՝ հազվագյուտ տեսակի բույսերի ու ծառերի կողքին:

Տարածքը ոչ միայն որպես կենդանաբանական այգի է ծառայում, այլեւ կենդանիների պաշտպանության կենտրոն. հիմնադիրն այստեղ բերում է վիրավոր թռչունների ու կենդանիների, խնամում ու բուժում է նրանց:

Рубрика: հայոց լեզու, Գրականություն

Տարվա ամափոփում

Այս ուսումնական տարվա ընթացքում մեր հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհին Տիկին Ելենան էր։ Նա մեզ տվեց շատ մեծ քանակով գիտելիքներ, ես ուրախ եմ, որ հենց Տիկին Ելենան դարձավ մեր նոր ուսուցչուհին։ Տարվա ընթացքում Տիկին Ելենայի հետ կատարեցինք լեզվական աշխատանքներ, գրականական աշխատանքներ, մասնակցեցինք նախագծերին, ծեսերին, ճամփորդություններին:

Рубрика: Գրականություն

Թարգմանություն

Լուվր (ֆր.՝ Palais du Louvre), նախկինում ֆրանսիական թագավորական պալատ, ավերված Թյուիլրի պալատի հետ (ֆր.՝ Palais des Tuileries) Փարիզի գլխավոր ամրոց։ Պալատը գտնվում է Փարիզի կենտրոնում՝ ձախից Սեն գետի, աջից՝ Ռիվոլի փողոցի միջև։ Լուվրը իր հավաքածուով աշխարհի հռչակավոր թանգարաններից է, իսկ մակերեսով՝ Փարիզի ամենամեծ թանգարանը (210.00 մ², որից 68.000-ը տրամադրված է ցուցահանդեսին): Թանգարանը ներկայացնում է բազմազան հավաքածուներ՝ սկսած անտիկ ժամանակներից մինչև 1848 թվականը, Արևմտյան Եվրոպայից մինչև Պարսկաստան, Հունաստան, Եգիպտոս, Մերձավոր Արևելք և Միջագետք: Լուվրում ներկայացված ստեղծագործությունները բազմազան են՝ նկարներ, քանդակներ, կերամիկական ստեղծագործություններ, հնէաբնական գտածոներ, արվեստի ստեղծագործություններ, դեկորատիվ կիրառական արվեստ և այլն։ Համաշխարհային ճանաչում ունեն Լուվրում ներկայացված հունական անտիկ դարաշրջանի քանդակ Միլոսյան Վեներան, Լեոնարդո Դա Վինչիի «Մոնա Լիզան»(Ջոկոնդա), Էժեն Դելակրուայի«Ժողովրդին առաջնորդող ազատությունը»կտավը, և բազմաթիվ այլ ստեղծագործություններ։ Լուվրը աշխարհի ամենաշատ այցելուներ ունեցող թանգարանն է։ 2008 թվականին Լուվր է այցելել շուրջ 8.5 միլիոն մարդ։ Լուվրի մշտական ցուցադրությունը ընդգրկում է շուրջ 35.000 ստեղծագործություն՝ տեղաբաշխված 60.600 մ² ընդհանուր մակերեսով դահլիճներում։

աղբյուր

Рубрика: Գրականություն

Պատահական անցորդին

Մենք երկու՛սս էլ, մենք երկու՛սս էլ անվերադարձ աշխարհում
Ապրում ենք, կանք, գնում ենք — ո՞ւր, միևնույնն է մեր հեռուն:
Կանգնիր, անցորդ: Կանգնիր: Նայենք: Նայենք իրար — գուցե մենք
Հանկարծ ժպտանք` չճանաչված մի բարեկամ ճանաչենք:
Կանգնի՛ր, կանգնի՛ր, ո՞ւր ես վազում, ո՞ւր ես գնում դու արագ.
Աչքերիս մեջ գուցե գտնես ոսկեԺպիտ մի կրակ:
Դու ուրախ չե՞ս, որ ապրում ենք — ու հանդիպել ենք իրար,
Ո՞ւր ես անցնում անվերադարձ, որպես անդարձ ճանապարհ
Ե՛ս էլ կանցնեմ — տրտում մենակ, — ու կգնամ իմ անծայր
Երազ — ճամփան, որով դու էլ այս իրիկուն կույր անցար:
Դու կույր անցար, չնայեցիր ու հեռացար մշուշում.
Բայց ես երկար քո անծանոթ, օտար դեմքը կհիշեմ:
Կհիշեմ, որ դեգերումիս ճանապարհին, որպես հուշ,
Մեկը անցավ, իրիկուն էր. իրիկուն էր ու մշուշ …

ՊԱՏԱՀԱԿԱՆ ԱՆՑՈՐԴԻՆ բանաստեղծության մեչ կարողենք նկատել, թե ինչ մենակություն է տիրել Չարենցի հոգում: Կարծես նա իր մեջ փնտրելե մեկին, իր անցանոթ անցորդին,ով կկարողանա ներթափանցել նրա հոգին և հասկանա նրա իսկական էությունը: Բայց հոգում տխրությունը այնքան մեծ էր, որ համակերպվել էր, որ այլևս չի գտնի այն <<անծանոթին>>ում այդքան փնտրում էր:

Рубрика: Գրականություն

«Տաղ անձնական»

Картинки по запросу "kars"

Այս բանաստեղծությունում պատմում էր Չարենցի կարոտը իր ծննդավայրի,Կարսի հանդեպ: Բանաստեղծությունը խորիմաստեր և հուզիչ, Չարենցը չեր կարողանում ընտելանալ Կարսից հեռու վայրերին,այնտեղ ամեն ինչ Չարենցին անծանոթ էր նա չեր կարողանում դրան հարմարվել,դաել նրան ոգեշնչելե գրել այս բանաստեղծությունը։

Рубрика: Գրականություն

«Ես մարդկայնություն եմ պահանջում, պարզ, հասարակ մարդկայնություն: Ամեն ինչի մեջ, ամեն տեղ»

Չարենցը շուտ բռնկվող, կռվարար էր և չէր կարող լուռ տանել անարդարությունը։ Այս դեպքն էլ բացառություն չէր։ Չարենցը փողոցի մեջտեղում մի կնոջ հետ սկսում է վիճել և մեղադրել նրան։ Պատճառը այն էր, որ այդ կինը իր աղջկա համար շատ թանկարժեք հագուստ էր գնել, որից Երևանում չկար։ Աղջկա շրջապատը սկզբում դրան զարմանքով ընդունեց, իսկ հետո արդեն ծաղրանքով։ Չարենցը կնոջը մեղադրում էր, որ դեռ փոքրուց իր երեխային սովորեցնում է քիթը բարձր քայլել և բոլորին վերևից նայել։
Ես երկուսի հետ էլ համամիտ եմ։ Կինը ճիշտ էր նրանում, որ եթե կարող ես լավ ապրել ուրեմն՝ ապրիր։ Եթե դիմացինդ աղքատ է դա չի նշանակում, որ դու իրավունք չունես լավ ապրելու։
Չարենցը նրանում էր ճիշտ, որ պետք է ապրել հասարակությանը համապատասխան։ Այսինքն եթե դու հասարակության մեջ ես, ուրեմն պետք է քեզ բարձր չդասես և չգերագնահատես։ Աղջկա ընկերները շուտով կլարվեն նրա դեմ, քանի որ իրենք չունեն, իսկ նա ունի։ Պետք է ապրել շրջապատին համապատասխան։
Ես մարդկայնություն եմ պահանջում, պարզ, հասարակ մարդկայնություն: Ամեն ինչի մեջ, ամեն տեղ:

Рубрика: Գրականություն

Եղիշե Չարենց «Մինչև ե՞րբ անորոշության մեջ մնամ…»

Գարեգին Բեսը իր աշխատության մեջ հիշատակում է Չարենցին որպես քոչվոր, անտուն, բայց մեծ համբավ ունեցող բանաստեղծ: Ինչու՞ պետք է այդպիսի մեծանուն մարդը հյուրանոցներում ապրի:1932-ն էր.Չարենցը աշխատանքի էր գնում:Ուրախությաը չափ չկար, ձեռքում Աղասի Խանջյանի կողմից գրված նամակն էր. այսպես ու այսպես, սիրելի ընկեր, եթե հնարավոր է, ձեր նորակառույց տան երրորդ հարկի անկյունային երեք սենյականոց ազատ բնակարանը տրամադրեք բանաստեղծ Եղիշե Չարենցին:Չարենցը փոխադրվեց և սկսեց ապրել իր նոր տանը:Աչքերին չէր հավատում՝ քոչվորական կյանքն ավարտվել է: Մոտակա մի քանի օրը աշխատանքից մենակ չէր տուն գնում:Իր տան մոտ կանգնեցնում էր անցորդներին, ձեռքը դեպի երրորդ հարկի պատշգամբ երկարում և հարցնում.– Լսի՛ր, չգիտե՞ս` ումն է էդ բալկոնը:Գրողը ներողամտաբար նայում էր նրան, քթի տակ մեղմորեն ժպտում և, անպատասխան թողնելով հարցը, գնում–հեռանում: Ուրիշ էլ ի՞նչ աներ:Մի օր Չարենցի ուղեկիցը դարձավ Գարեգինը: Նրան էլ հարցրեց, թե ո՞վ է երրորդ հարկի բնակիչը: Ոչինչ չպատասխանեց:Գնումներից վերադառնում էր Գարեգինը, երբ իր անունը լսեց, պտտվեց, ոչ ոք չկար, նայկեց վերև.Չարենցը՝կանգնած երրորդ հարկի պատշգամբում նայում էր իրեն:Ահա այսպես է ավարտում իր հուշը Գարեգին Բեսը. «Մինչև ե՞րբ անորոշության մեջ մնամ, մինչև ե՞րբ չիմանամ, որ տուն ու տեղ ունեմ: Հերիք չեղա՞վ ձեզ:»